Zagospodarowanie przestrzenne

Gmina Kąty Wrocławskie charakteryzuje się zróżnicowanym zagospodarowaniem przestrzennym. Można wyróżnić kilka charakterystycznych obszarów ze względu na ich użytkowanie, szczególnie tereny: rolne, mieszkaniowe, aktywności gospodarczej, leśne. Większość terenów gminy przeznaczonych jest pod produkcję rolną.

Na terenie gminy można wyróżnić 2 centra o szczególnym natężeniu zabudowy o funkcji aktywności gospodarczej produkcyjnej, usługowej, składowo-magazynowej (istniejącej lub planowanej). Największe zagęszczenie tego rodzaju zagospodarowania terenu znajduje się w łuku ciągnącym się od Pietrzykowic przez Nową Wieś Wrocławską, wzdłuż autostrady A4 i A8 (Autostradowej Obwodnicy Wrocławia) do wschodnich granic gminy. Drugi ważny ośrodek aktywności gospodarczej znajduje się na przedmieściach Kątów Wrocławskich w bezpośredniej okolicy węzła autostradowego „Kąty Wrocławskie”. Rozmieszczenie tego typu stref w sąsiedztwie ważnych węzłów drogowych daje możliwości do najefektywniejszego wykorzystania obecności drogi o znaczeniu międzynarodowym (E40), a także stanowi często bufor między szkodliwym wpływem ruchu samochodowego na autostradach a zabudową typowo mieszkalną.

W każdej miejscowości gminy wyznaczone są w obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego rezerwy terenowe przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i mieszkaniowo-usługową. W związku z oddziaływaniem miasta Wrocławia na gminę, najdynamiczniej w zakresie budownictwa mieszkaniowego rozwija się północno-wschodnia jej część oraz miasto Kąty Wrocławskie. Miejscowości takie jak Smolec, Krzeptów, Mokronos Dolny, Mokronos Górny, Gądów, Jaszkotle czy Pietrzykowice przechodzą intensywnie proces semiurbanizacji. Zabudowa typu podmiejskiego, w większym bądź mniejszym stopniu, pojawia się we wszystkich miejscowościach gminy, jednakże jej najdynamiczniejszy przyrost można zauważyć w obrębach Smolec, Krzeptów, Gądów-Jaszkotle i Pietrzykowice-Rybnica, Zabrodzie oraz samym mieście Kąty Wrocławskie.

Gminę Kąty Wrocławskie na tle kraju wyróżnia fakt, iż 100% jej powierzchni objęte jest miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. Średnia dla obszaru kraju wynosi około 24%. W gminie obowiązują 283 plany miejscowe, z czego 35 planów uchwalono w roku 1996 i obejmują one 80% całkowitej powierzchni gminy. Powierzchnia gminy wynosi 17669,6010 ha. Znakomitą większość stanowią grunty chronionych klas bonitacyjnych I-III (10622,5255 ha). Na etapie sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego takie grunty wymagają zgody, w formie decyzji, Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze. Na przestrzeni lat, w trakcie sporządzania projektów wydano 133 takich decyzji. Uzyskano zgodę na zmianę przeznaczenia z gruntów rolnych na cele nierolnicze dla 2458,31 ha. Stanowi to 1/5 wszystkich gruntów chronionych na obszarze gminy. W roku 2025 nie otrzymano zgód na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych. Około 1720 ha możliwych do zabudowania wciąż pozostaje niewyłączonych z produkcji rolniczej.

Powierzchnia terenów mieszkaniowych w gminie Kąty Wrocławskie ogółem zajmuje około 1400 ha. Z analiz wynika, że 27% powierzchni gminy jest przeznaczone pod zainwestowanie. Stanowi to ponad 4800 ha. Największe rezerwy przeznaczone są pod budownictwo zagrodowe i stanowią 3,3 tys. ha. Pod budownictwo mieszkaniowe około 680 ha. W raportowanym roku prowadzono około 30 procedur planistycznych. Są to aktualizacje ustaleń wcześniejszych planów. W roku sprawozdawczym uchwalono 5 planów miejscowych obejmujących około 36 ha powierzchni. We wszystkich uchwalonych planach wskazano pod nowe tereny mieszkaniowe kolejne 6 ha. Zainicjowano 8 procedur planistycznych. Kontynuowane są prace planistyczne nad projektem Planu Ogólnego Gminy. Wciąż jest widoczne duże zainteresowanie przekształcaniem gruntów rolnych na cele nierolnicze. Społeczność lokalna polaryzuje się pomiędzy dalszą urbanizacją obszarów wiejskich a wstrzymaniem wyznaczania nowych terenów mieszkaniowych, uzasadniając to ograniczeniami wynikającymi głównie z infrastruktury drogowej i technicznej. Realizowane są pozwolenia na budowę wydawane w latach poprzednich. Należy uznać, że zostały wykorzystane wszystkie wyznaczone w planach miejscowych rezerwy terenowe pod aktywność gospodarczą po południowej stronie węzła autostradowego Kąty Wrocławskie.

Na obszarze gminy w roku 2025 eksploatowane były złoża kruszyw w Stoszycach, Kilianowie, Kamionnej, Pełcznicy i Zachowicach. Przewidzianych do eksploatacji w planach miejscowych jest około 170 ha, głównie na gruntach obrębów Stoszyce i Kamionna.

Ważnym elementem tworzenia aktów prawa miejscowego są konsultacje społeczne. W planowaniu przestrzennym dedykowanym narzędziem do tego celu są debaty publiczne nad wyłożonymi do publicznego wglądu projektami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego / konsultacje społeczne (w trybie zaktualizowanej ustawy pzp), których w roku 2025 odbyło się 12.

W roku 2025 zarejestrowano spadek liczby wydanych na obszarze gminy decyzji pozwoleń na budowę. Starosta Powiatu Wrocławskiego na terenie gminy w roku 2025 wydał 175 decyzji pozwolenia na budowę, w tym 162 dla budynków jednorodzinnych oraz 12 dla budynków wielorodzinnych. Jest to spadek wszystkich decyzji o około 24% w stosunku do roku poprzedniego. Jednakże zauważalny jest wzrost wydanych pozwoleń na budowę dla budynków mieszkalnych o około 28%.

Wszystkie informacje przestrzenne zawiera współtworzony przez gminy powiatu wrocławskiego System Informacji Przestrzennej Powiatu Wrocławskiego wroSIP. Rok 2025 poświęcony był administracji programu. Aktualizowano na bieżąco dane katastralne. W 2025 roku zgodnie z wymogami prawnymi udostępniono w serwisie Voxly.pl dane przestrzenne-APP. W serwisie tym można się zapoznać z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego będącymi w trakcie opracowania oraz już obowiązującymi.